ÖLÜMSÜZLÜK -MILAN KUNDERA

Hakkımda bölümünde edebiyatın hayatımda en fazla yer tutan ilgi alanlarımdan biri olduğunu yazmıştım. Edebiyat dünya görüşümü şekillendirmekte, kendi duygularımı tanımakta, yeni duyguları keşfetmekte, hayatta yaşamadığım ve yaşama olasılığımın da çok düşük olduğu dünyalarla tanışmamda, yeri geldiğinde felsefi yeri geldiğinde psikolojik analiz satırları ile okurken en çok doyum aldığım anları yaşatan bir alan benim için. Burada da ara sıra okuduğum bazı kitaplar ile ilgili düşüncelerimi sizlerle  paylaşacağım.

Romanın arka kapak yazısında, yazarın roman anlayışının doruğa vardığı bir eser olarak tanımlanmış Ölümsüzlük. Kundera uzmanı değilim ama en azından okuduğum başka yazarların da romanları dahil olmak üzere katılıyorum bu fikire.  Kurgu beklentisi olmadan okurum ben Kundera’yı, bunda da aynı duygu içinde okudum. Ama romanın son çeyreğinde yine şaşırtıyor Kundera. Anlatıcısı olduğu romanın son çeyreğinde kahramanı olarak karşımıza çıkıyor.

Bence karakterleri yaratma biçimi en farklılaştığı alan. Bir hareketten, bir kavramdan bir karakter yaratıyor. Kurgu elinde bir oyuncak adeta. Kurgunun akışına ara verip, bir kelimeden yola çıkarak sayfalarca düşünce, bilgi ve felsefi açıklamalarla derinleştikçe derinleşiyor.

Görüşleri, yaptığı uzun uzun değerlendirmeler hikayeden bağımsız konular değil ama aynı zamanda  bağımsız, tamamen ayrı bir metin gibi, sanki makale olarak yayınlansa yayınlanabilir hissi ve tatmini yaratıyor bende. Biraz daha açık tanımlarsam şöyle; aslında hem çok enteresan hem ustalıklı bir kurgu var. Goethe-Bettina-Christina ilişkisini kendilerinden yıllar sonra hatta farklı yüzyıllarda  yaşamış karakterlerde, Agnes-Laura-Paul arasında da  ince ince ve hünerle kurulan bağlantılarda buluyor ve  izini sürebiliyorsunuz. Ama aynı zamanda kurgudan bağımsız olarak da derinleşebileceğiniz, zihinsel tatmini yüksek felsefi satırlar  arasında kendinizi unutuyorsunuz.

Derinliğin yanı sıra, günlük yaşamda kullandığımız bazı sıradan kavramları farklı bir bakış açısı ile ele alarak hiç düşünmediğiniz bir sonuç ile karşınıza çıkarıyor. Örneğin gözyaşı, bugüne kadar görünürdeki klişeleşmiş ve düşünmeden kabul ettiğimiz anlamını yitiriyor, altındaki gizlenen ve belki de acıtıcı gerçekle ortaya çıkıyor.

Kendine has tanımlamaları var. Büyük ölümsüzlük, küçük ölümsüzlük, erotik manidarlık gibi. Kurgudaki bir olay veya karakterin bir durumunu aniliz ederken yaratıyor bu tanımları.

Hiçbir şey göründüğü ve kabul görüldüğü haliyle değil, derin bir entelektüel bilgi ışığında, akılcı bir yaklaşımla analiz ediliyor.

Romandaki karakterlerine yaptırdığı sohbet esnasında, romanın orta yerinde yeni bir karakter yaratıveriyor ve bu karakteri de kurguya ustaca dahil ediyor. Önce ne ki bu diye düşünürken bir süre sonra bağlantıları seriyor önünüze.

Romanın son çeyreğinde kendisi devreye girerek, kurguda eksik kalan yerleri bir sohbet kapsamında anlatarak, tüm boşlukları dolduruyor. Sanki romanın özetini okuyormuşum hissi verdi bana bu bölümler. Birbirinden bağımsız olduğunu düşünerek okuduğunuz ve nerdeyse sonuna kadar da öyle giden olaylar artık büyük bir ustalıkla ilişkilendiriliyor.Bu kadar farklı zaman dönemlerini  ele alışı, zamansal olarak kurguda belli bir akışı izlememesi, sonra bir kıvraklıkla her şeyi ilişkilendirmesine şapka çıkarıp, saygıyla yerlere kadar eğilmekten başka yapacak bir şey yok.

Çok çok tavsiye edilir. Okuma sırasında okura yapacağım tavsiye ise çok dikkatli okumaları, aksi takdirde çok küçük detayların ilerleyen bölümlerdeki beklenmeyen bağlantılarını ilişkilendirme zevkini kaçırırsınız. Romanı bu yönüyle eksik okumuş olursunız.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s